Laboratorium w kuchni

Co cebulę czyni cebulą?
Dlaczego ciasto rośnie?
Nasz wewnętrzny superbohater?
Prowadzący: Ewa Tomaszewska
Forma: prace laboratoryjne
Czas trwania: 60 min.
Miejsce: 6 (parter)
Liczba uczestników: 12-15 osób

Eksperyment 1 - Co cebulę czyni cebulą?
Do wykonania doświadczenia potrzebne są:
- 1 świeża cebula
- 2 łyżki stołowe nieskoncentrowanego płynu do naczyń
- 1 łyżeczka soli kuchennej
- 90 ml wody - trochę mniej niż pół szklanki wody
- 10 ml 95% alkoholu z zamrażalnika (alkohol trzeba wstawić do zamrażalnika dzień przed wykonaniem doświadczenia)
- strzykawka 20 ml do odmierzania ilości alkoholu i wody
- filtr do ekspresu do kawy
- nóż i deska do krojenia
- słoik o pojemności pół litra
- garnek z gorącą, ale nie wrzącą wodą (na tyle duży, aby zmieścił się w nim słoik)
- mały mikser (musi mieć funkcję noży tnących/rozdrabniania)
- duży lejek
- kilka kieliszków o prostych ściankach
- patyczek do szaszłyków/wykałaczka

Zaczynamy doświadczenie
Najpierw przygotujcie płyn, który pomoże wydobyć DNA z wnętrza komórek.

  1. Do szklanki z wodą (wypełnijcie jedną trzecią) wsypcie sól. Zamieszajcie, aby się rozpuściła.
  2. Do drugiej szklanki wlejcie dwie duże łyżki stołowe płynu do mycia naczyń.
  3. Do szklanki z płynem do mycia naczyń wlejcie roztwór soli. Wymieszajcie dokładnie, ale delikatnie, tak żeby nie było piany.

Teraz przygotujcie cebulę. Cebulę trzeba rozdrobnić tak, żeby mieć jak najlepszy dostęp do DNA.

  1. Obierzcie cebulę i pokrójcie ją w drobną kostkę. Kosteczki nie powinny być większe niż pół centymetra.
  2. Włóżcie pokrojone kawałki cebuli do słoika. Potem wlejcie do niego roztwór soli i płynu do mycia naczyń i zamieszajcie.
  3. Słoik włóżcie do garnka z gorącą wodą na 10-15 minut - nie dłużej, bo zniszczy się DNA.
  4. Potem mieszaninę trzeba oziębić. Włóżcie słoik na kilka minut do garnka z zimną wodą.
  5. Wlejcie mieszaninę do miksera i miksujcie przez 1-3 sekundy – nie dłużej, bo zniszczycie DNA. Możecie też użyć blendera.

Przyszła pora na najważniejsze zadanie - wydobycie DNA z rozdrobnionej cebuli.

  1. Przygotujcie czystą szklankę i włóżcie do niej filtr do kawy.
  2. Przefiltrujcie zmiksowaną cebulę przez ten filtr. Uważajcie, żeby nie przerwać filtra i nie przefiltrować! Filtrowanie może trochę trwać, poczekajcie cierpliwie!
  3. Rozlejcie wszystko do kilku kieliszków - do każdego po trochu, ale nie więcej niż połowę kieliszka.
  4. Bardzo powoli i ostrożnie (najlepiej po ściankach) wlejcie do każdego kieliszka tyle zmrożonego alkoholu, ile przesączonego płynu. Musicie mieć dwie takie same warstwy - przefiltrowanego płynu z cebuli na dole i alkoholu na górze.
  5. Odczekajcie około 3 minuty i obserwujcie, co dzieje się na granicy płynów. Po chwili w tym miejscu zobaczycie DNA. Będzie wyglądać jak galaretka lub obłoczek z bąbelkami powietrza.
  6. Weźcie patyczek do szaszłyków i wyjmijcie niteczki DNA. Wyjmowanie DNA przypomina kręcenie waty cukrowej. Bardzo delikatnie kręćcie patyczkiem wewnątrz obłoczka. Zauważcie, jak przyklejają się do niego kolejne warstwy.
  7. Taki obłoczek z DNA możecie przechowywać w zakręconej butelce przez wiele miesięcy.

Pora na wnioski...
Może dziwicie się, że DNA nie wygląda jak długi łańcuch. Pamiętajcie jednak, że jest on bardzo cienki, splątany i nie można go zobaczyć dokładnie gołym okiem - do tego są potrzebne specjalne urządzenia. Pęcherzyki wewnątrz obłoczka to powietrze, które unosi się razem z DNA ze zmiksowanego i przesączonego płynu cebulowego. Dzięki takiej niteczce, jaką trzymamy na patyczku, cebula jest cebulą!

 

Adres

Zespół Szkół Informatycznych
ul. Koszalińska 9
76-200 Słupsk

Kontakt

Telefon: (0-59) 8456070
e-mail: sekretariat[at]zsi.slupsk.pl